담벼락 (7,474 스레드)
Rok
3 시간 전
Tartar
3 시간 전
Feniks
11 시간 전
TATAR1
12 시간 전
TATAR1
12 시간 전
TATAR1
12 시간 전
TATAR1
12 시간 전
Ratat
1 일 전
Rok
1 일 전
Tartar
2 일 전
Çit illärdäge tatarlarğa, kirill älifbasınnan tış, latinçası da kiräk.
(Чит илләрдәге татарларга, кирилл әлифбасыннан тыш, латинчасы да кирәк.)
Интернеттан:
Чит илләрдә яшәүче татарлар өчен латин әлифбасы (Zamanälif яки башка вариантлар) бик мөһим, чөнки:Техник уңайлылык: Күпчелек чит ил санаклары һәм телефоннарында кирилл клавиатурасы булмаска мөмкин. Татар латин әлифбасы исә стандарт инглиз яки төрек клавиатурасына җиңел җайлаша.Телне өйрәнү: Диспорада туып-үскән яшьләр өчен латин хәрефләре танышрак, шуңа күрә алар телне латинча укып тизрәк үзләштерә.Төрки телләр мохите: Төркиядә яки башка телне латинчага күчергән төрки илләрдә яшәүче татарларга бу формат кабул итү өчен күпкә якынрак.Татоэба кебек халыкара платформаларда җөмләләрне ике вариантта да (кирилл һәм латин) бирү — телне дөньякүләм дәрәҗәдә саклау һәм тарату өчен бик файдалы адым.
1.Tatarça kirill ↔ latın öçen algoritm (qoidälär),
2.Tatoeba diwarına yazıp bula torğan añlatmalı tekst.
1) Tatarça kirill → latın häm latın → kirill öçen algoritm nigezläre
Bu — “standart” variant, sin teläsäň üzgärtep tä ala alasıň.
Kirill → latın
А а → a
Ә ә → ä
Б б → b
В в → v
Г г → g
Д д → d
Е е → e (başta yä iñdä: ye dip tä qarap bula, ämma küpçelek oçraqta e)
Ё ё → yo
Ж ж → j
Җ җ → c (yäki ǯ, läkin küpçelek c qullana)
З з → z
И и → i
Й й → y
К к → k
Л л → l
М м → m
Н н → n
Ң ң → ñ
О о → o
Ө ө → ö
П п → p
Р р → r
С с → s
Т т → t
У у → u
Ү ү → ü
Ф ф → f
Х х → x (yäki kh, ämma x ğına da citä)
Һ һ → h
Ц ц → ts
Ч ч → ç
Ш ш → ş
Щ щ → şç (praktikada bik siräk)
Ъ ъ → (qaldırılır)
Ы ы → ı
Ь ь → (qaldırılır)
Э э → e
Ю ю → yu
Я я → ya
Latın → kirill
Kirillğa kire äyländergändä şul uq qoidälärne kire yaqqa qullanabız:
a → а, ä → ә, b → б, v → в, g → г, d → д
e → е/э (kontekstqa qarap, küpçelek oçraqta е)
yo → ё, j → ж, c → җ, z → з, i → и, y → й
k → к, l → л, m → м, n → н, ñ → ң
o → о, ö → ө, p → п, r → р, s → с, t → т
u → у, ü → ү, f → ф, x → х, h → һ
ts → ц, ç → ч, ş → ш, şç → щ
ı → ы, yu → ю, ya → я
Monı programmalaştıru öçen igezlekle “map” bularaq qullanıp bula:
başta maxsus ike xärefle kombinatsiyälärne (ya, yu, yo, ts, şç, ñ, ö, ü, ä, ı, ç, ş, c) tikşeräse,
annan soñ qalğan ber xäreflärne.
2) Tatoeba diwarına yazıp bula torğan tekst
Tatarça kirill ↔ latın avtomat konversiya turında täqdim
Sälam, Tatoeba äğzaları häm citäkçeläre!
Min tatar telendä ike grafika — kirill häm latın — belän eşlim, häm Tatoeba’da tatarça cömlälärne ike variantta da kürsätü mömkinlege bik möhim dip sanıym. Xäzerge waqıtta latın häm kirill variantların tik qul belän genä kertep bula, bu isä waqıt häm köçne küp ala.
Min tatarça öçen kirill → latın häm latın → kirill konversiya öçen ğadi, praktik algoritm nigezlären täqdim itäm. Bu algoritm tatar teleneň xäzerge kiñ taralğan latın yazu praktikası nigezendä tözelgän:
– Ә → ä, Ө → ö, Ү → ü, Җ → c, Ң → ñ, Ч → ç, Ш → ş, Һ → h, Ы → ı, h.b.
– kirill häm latın arasında ike xärefle kombinatsiyälär dä isäpkä alına: ya/я, yu/ю, yo/ё, ts/ц, şç/щ.
Bu konversiya algoritmın Tatoeba sistemasına kuşıp bulsa, tatarça cömlälärne ike grafika arasında avtomat räweşendä äyländerep bulaçaq:
– kirillda yazılğan cömlä avtomat räweşendä latın variantına äylänä,
– latınça yazılğan cömlä kirillğa kire äylänä ala.
Min bu algoritmnı tulı räweştä dokumentlaştırırğa häm kirill ↔ latın konverterı öçen kod nigezlären äzerlärgä äzer. Ägär tel komandası yäki programmalaştıru belän şöğellänüçe äğzalar teläk belderä ikän, bez bergä bu konverternı Tatoebağa kuşıp, tatar teleneň ike grafikasın da tigez däräcädä qullanu mömkinlegen buldıra alaçaqbız.
Tatar teleneň Tatoeba’da üseşenä iğtibar itkänegez öçen räxmät!
Bez, bu sayt äğzaları, älbättä, tatar teleneñ avtomatik räweştä kirill häm latin grafikasında kürsätelüyen xuplıybız. Xätta monı niçek başqarıp çığaru turında da variantlar täqdim itelgän. Xäzer monı proğrammaçılar xäl itärgä tieş!
Без, бу сайт әгъзалары, әлбәттә, татар теленең автоматик рәвештә кирилл һәм латин графикасында күрсәтелүен хуплыйбыз. Хәтта моны ничек башкарып чыгару турында да вариантлар тәкъдим ителгән. Хәзер моны программачылар хәл итәргә тиеш!
Мы, участники этого сайта, конечно, за то, чтобы татарский язык здесь был бы представлен в автоматическом режиме как на кириллице, так и на латинице. Здесь даже показаны варианты, как это возможно сделать. Дело за программистами!
# Tatarça kirill -> latın konverterı (praktik variant)
KIRILL_TO_LATIN = {
"А": "a", "а": "a",
"Ә": "ä", "ә": "ä",
"Б": "b", "б": "b",
"В": "v", "в": "v",
"Г": "g", "г": "g",
"Д": "d", "д": "d",
"Е": "e", "е": "e",
"Ё": "yo", "ё": "yo",
"Ж": "j", "ж": "j",
"Җ": "c", "җ": "c",
"З": "z", "з": "z",
"И": "i", "и": "i",
"Й": "y", "й": "y",
"К": "k", "к": "k",
"Л": "l", "л": "l",
"М": "m", "м": "m",
"Н": "n", "н": "n",
"Ң": "ñ", "ң": "ñ",
"О": "o", "о": "o",
"Ө": "ö", "ө": "ö",
"П": "p", "п": "p",
"Р": "r", "р": "r",
"С": "s", "с": "s",
"Т": "t", "т": "t",
"У": "u", "у": "u",
"Ү": "ü", "ү": "ü",
"Ф": "f", "ф": "f",
"Х": "x", "х": "x",
"Һ": "h", "һ": "h",
"Ц": "ts", "ц": "ts",
"Ч": "ç", "ч": "ç",
"Ш": "ş", "ш": "ş",
"Щ": "şç", "щ": "şç",
"Ъ": "", "ъ": "",
"Ы": "ı", "ы": "ı",
"Ь": "", "ь": "",
"Э": "e", "э": "e",
"Ю": "yu", "ю": "yu",
"Я": "ya", "я": "ya",
}
def kirill_to_latin(text: str) -> str:
"""
Tatarça kirill yazunı latınğa äyländerä.
Kirill xärefläre öçen KIRILL_TO_LATIN kartası qullanıla.
Bilgelänmägän bilgelär üzgärmiçä qaldırıla.
"""
result = []
for ch in text:
latin = KIRILL_TO_LATIN.get(ch, ch)
result.append(latin)
return "".join(result)
Bu kod — tatarça kirill ↔ latın konversiya öçen ğadi praktik model.
Ul Tatoeba sistemasına integratsiya öçen nigez bula ala, häm kirillda yazılğan cömlälärne latınğa, latınça yazılğannarnı kirillğa avtomat räweşendä äyländerü mömkinlegen birä.
# Tatarça latın -> kirill konverterı (kombinatsiyälärne isäpkä alıp)
LATIN_MULTI = {
"yo": "ё",
"yu": "ю",
"ya": "я",
"ts": "ц",
"şç": "щ",
}
LATIN_SINGLE = {
"a": "а",
"ä": "ә",
"b": "б",
"v": "в",
"g": "г",
"d": "д",
"e": "е", # kirakta kontekst belän "э" da bula ala
"j": "ж",
"c": "җ",
"z": "з",
"i": "и",
"y": "й",
"k": "к",
"l": "л",
"m": "м",
"n": "н",
"ñ": "ң",
"o": "о",
"ö": "ө",
"p": "п",
"r": "р",
"s": "с",
"t": "т",
"u": "у",
"ü": "ү",
"f": "ф",
"x": "х",
"h": "һ",
"ç": "ч",
"ş": "ш",
"ı": "ы",
}
def latin_to_kirill(text: str) -> str:
result = []
i = 0
while i < len(text):
# başta öç xärefle kombinatsiyälärne tikşeräbez (mäs: "şç")
if i + 2 <= len(text):
tri = text[i:i+3]
if tri in LATIN_MULTI:
result.append(LATIN_MULTI[tri])
i += 3
continue
# annan ike xärefle kombinatsiyälär ("yo", "yu", "ya", "ts")
if i + 1 < len(text):
bi = text[i:i+2]
if bi in LATIN_MULTI:
result.append(LATIN_MULTI[bi])
i += 2
continue
ch = text[i]
if ch in LATIN_SINGLE:
result.append(LATIN_SINGLE[ch])
else:
result.append(ch)
i += 1
return "".join(result)
Возвращаясь к теме
О возможности латинизации татарского языка на данном сайте.
Из Интернета:
В проекте Tatoeba латинизировать татарский язык можно бессрочно, поскольку на платформе нет никаких временных ограничений для добавления предложений на латинице. Более того, правилами платформы официально разрешено и приветствуется использование как кириллического, так и латинского алфавитов для татарского языка. [1, 2, 3]
Поскольку Tatoeba — это международная открытая база данных, создаваемая волонтерами, в ней не действуют государственные ограничения на письменность. Активисты и носители языка используют латинскую графику (чаще всего стандарт Zamanälif) параллельно с кириллицей, чтобы делать язык доступным для татар за пределами России и для иностранных студентов. [1, 2, 3, 4, 5]
Вы можете делать это следующими способами:
Писать напрямую латиницей при добавлении новых татарских предложений или их переводов.
Использовать транслитерацию (романизацию), добавляя латинский вариант в качестве дополнительного текстового слоя (транскрипции) к кириллическому оригиналу. [1, 2]
Если вы хотите сделать вклад в развитие татарского языка на платформе, подскажите: вы планируете добавлять новые предложения вручную или хотите узнать, как настроить автоматический инструмент для транслитерации на сайте Tatoeba?
Я хочу узнать, как настроить автоматический инструмент для транслитерации на сайте Tatoeba?
На платформе Tatoeba нет классической «кнопки» в личных настройках, которая бы автоматически включала мгновенную транслитерацию «на лету» для любого случайного языка. Отображение альтернативного шрифта (транскрипции/транслитерации) привязано к системному скрипту платформы, разработанному для конкретного языка. [1]
Чтобы латинский вариант татарского языка автоматически генерировался или корректно привязывался к предложениям, используются два основных подхода:
1. Как включить отображение транслитерации на сайте (если скрипт активен)
Если для языковой пары или конкретного языка на сервере Tatoeba уже настроен и включен автоматический конвертер (транслитератор), он выводится под оригинальным предложением.
Для языков с иероглифами или особыми шрифтами (например, японский, грузинский) чтение отображается автоматически.
Вы можете переключать язык интерфейса и языки перевода в настройках вашего профиля на Tatoeba Profile Settings.
В татарском сегменте сейчас идет активная работа волонтеров по интеграции и связыванию кириллического и латинского написания (многие пользователи общаются об этом на Главной Стене Tatoeba (The Wall)). [1, 2, 3]
Tatoeba (The Wall)). [1, 2, 3]
2. Как инициировать внедрение автоматического транслитератора
Если автоматическая конвертация для татарской латиницы в каком-то интерфейсе еще не работает идеально, ее алгоритм должны внедрить разработчики. Сообщество может подать официальный запрос согласно Tatoeba Wiki: How to add a new transcription. [1]
Для этого активистам нужно опубликовать наСтене (The Wall) предложение, содержащее: [1]
Код ISO 15924 для используемого латинского алфавита (например, Latn). [1]
Примеры пар (Transcription pairs): список из нескольких десятков/сотен предложений на кириллице и их точный, эталонный перевод на латиницу (по системе Zamanälif). [1]
Правила для кода: четкое описание алгоритма (как заменять буквы «ә», «ү», «җ», «ң», «ш», «ч» и как обрабатывать стыки букв), чтобы разработчики Tatoeba могли заложить эти правила в автоматический конвертер на базе Python или PHP. [1]
Альтернатива: Полуавтоматический ввод с вашей стороны
Пока серверный скрипт настраивается, пользователи используют внешние инструменты. Вы можете использовать сторонние автоматические конвертеры (например, скрипты translit для татарского языка), переводить кириллический текст в латиницу одной кнопкой, а затем на Tatoeba:
Открывать нужное предложение на кириллице.
Нажимать иконку добавления транскрипции/скрипта.
Вставлять сгенерированный латинский вариант.
После этого система свяжет их, и другие пользователи смогут видеть оба варианта текста одновременно.
Здесь написано, что латинизировать татарский язык можно бессрочно...
А по пункту 2 (Как инициировать внедрение автоматического транслитератора) мы, татары данного сайта, провели все необходимые действия. Администрация сайта с этим согласилась. Спасибо ей за это!
Пока же у нас есть следующие возможности:
1.Ручной ввод латинского варианте татарского языка;
2.Альтернатива: Полуавтоматический ввод с нашей стороны.
Я делаю ручной ввод латинского варианта татарского языка, ни на кого не надеясь. Хотя в том же GitHub есть татарские группы, занимающиеся продвижением и технологиями татарского языка. Видимо, они ждут отмашку сверху.
Uqıp çıqtım, räxmät. Min latinça qul belän yazarğa künektem inde. Minem öçen ul yaqtan bernindi problema da yuq
Будем делать татарский язык доступным для татар за пределами России и для иностранных студентов! - Menä şulay!
Attention! For anyone interested in the Tatar language: the Tatar-language Wikipedia, written in the Latin script: https://tt.wikipedia.org/wiki/
👍
İğtibar! Tatar tele belän qızıqsınuçılar öçen, menä sezgä latin xärefläre belän yazılğan tatar telendäge Wikipediä: https://tt.wikipedia.org/wiki/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Татар_Википедиясе
👍
“Krillitsada uqu” töymäsenä basığız häm avtomatik räweştä “Latinitsada uqu” bitenä küçegez.
😊
Click on “Кириллицада уку” and automatically go to “Latinitsada uqu”.
Yes, we often use Wikipedia in the Tatar language, both in Latin and Cyrillic. And also such sites using the Tatar Latin alphabet - https://www.trttatar.com/ (TRT TATARÇA) and https://commonvoice.mozilla.org/tt
(Äyye, bez yış qına Wikipediäne tatar telendä, latin häm kirillitsalarda qullanabız. Şulay uq tatar latin älifbasın qullanuçı mondıy saytlar da bar - https://www.trttatar.com/ (TRT TATARÇA) häm https://commonvoice.mozilla.org/tt)
Bez anı küptännän uqıybız inde. Räxmät.
Tatar telendä yazılğan Wikipediäne yaratıp uqıybız!
Wikipediäne dä, TRT Tatarçanı da latin xärefläre belän bik teläp uqıym.
HII!! Can I just post hi here? I wish anyone reading this a nice time of day🌸
You too, welcome to Tatoeba :] !
이 메세지의 내용은 우리의 규칙에 어긋나 있기 때문에 숨김처리가 되었어요. 내용은 그 메세지를 쓴 사람과 관리자만 볼 수 있어요.
이 메세지의 내용은 우리의 규칙에 어긋나 있기 때문에 숨김처리가 되었어요. 내용은 그 메세지를 쓴 사람과 관리자만 볼 수 있어요.
이 메세지의 내용은 우리의 규칙에 어긋나 있기 때문에 숨김처리가 되었어요. 내용은 그 메세지를 쓴 사람과 관리자만 볼 수 있어요.