menu
Татоэба
language
Теркәлергә Авторлашу
language Татар
menu
Татоэба

chevron_right Теркәлергә

chevron_right Авторлашу

Карау

chevron_right Очраклы җөмләне күрсәтергә

chevron_right Тел буенча карау

chevron_right Исемлек буенча карау

chevron_right Тег буенча карау

chevron_right Аудионы карау

Җәмгыять

chevron_right Дивар

chevron_right Барлык катнашучылар исемлеге

chevron_right Катнашучылар телләре

chevron_right Тел йөртүчеләр

search
clear
swap_horiz
search

Wall (7 490 темалар)

Киңәшләр

Сорау биргәнче, еш бирелә торган сораулар белән һичшиксез танышыгыз.

Без цивилизацияле дискуссияләр өчен сәламәт атмосфераны саклап калырга омтылабыз. Зинһар, начар тәртипне тыя торган безнең белән танышыгыз.

Соңгы хәбәрләр subdirectory_arrow_right

Tartar

1 моннан бер ничә көн элек

subdirectory_arrow_right

TATAR1

1 моннан бер ничә көн элек

feedback

Feniks

1 моннан бер ничә көн элек

subdirectory_arrow_right

Tartar

3 моннан бер ничә көн элек

subdirectory_arrow_right

Feniks

3 моннан бер ничә көн элек

feedback

TATAR1

3 моннан бер ничә көн элек

subdirectory_arrow_right

AlanF_US

4 моннан бер ничә көн элек

subdirectory_arrow_right

jan_OkulaJu

6 моннан бер ничә көн элек

feedback

DostKaplan

7 моннан бер ничә көн элек

subdirectory_arrow_right

AlanF_US

7 моннан бер ничә көн элек

23 моннан берничә сәгать элек 20 октябрь, 2026 ел, 17:05:13 UTC link Даими сылтама
warning

Бу хәбәрнең эчтәлеге безнең кагыйдәләргә каршы килә һәм шуңа күрә яшерелгән иде. Ул бары тик администраторларга һәм хәбәр авторларына гына мөмкин.

1 моннан бер ничә көн элек 20 октябрь, 2026 ел, 14:55:07 UTC link Даими сылтама
warning

Бу хәбәрнең эчтәлеге безнең кагыйдәләргә каршы килә һәм шуңа күрә яшерелгән иде. Ул бары тик администраторларга һәм хәбәр авторларына гына мөмкин.

Feniks Feniks 1 моннан бер ничә көн элек, редакцияләнгән 1 моннан бер ничә көн элек 20 октябрь, 2026 ел, 9:35:14 UTC, редакцияләнгән 20 октябрь, 2026 ел, 9:49:16 UTC flag Report link Даими сылтама

Татар җөмләләрен кириллицадан латинга һәм киресенчә транслитерацияләү темасына кире кайтсак, тагын бер нәрсә өсти алам. Моны сайтта Zamanälif-2012 формасын кулланып эшләү авыр булса да, латин телендә эшләү бик җиңел. https://translate.google.com/ бүген үз битендә шулай эшли (кириллицадагы татар теленә төп тәрҗемә өске өлештә, ә латин телендәге вак хәрефләр аста). Google'ның ясалма интеллекты Zamanälif-2012 формасындагы татар телен бик яхшы аңлый һәм хәтта сорауларга тулы җаваплар бирә. Хәзер мин мондый сорауларны туктатырга телим. Инде күп сораулар булды! Мин үзем кириллицада да, латин телендә дә татар телендә иркен сөйләшә алам. Югарыда телгә алынган транслитерацияләргә мохтаҗ булган һәркемгә - байрак сезнең кулларыгызга! Минем интернетта татар теле белән бәйле башка эшләрем дә күп.
☺️
Returning to the topic of transliterating Tatar sentences from the Cyrillic script to the Latin script—and vice versa—I have a few points to add. While implementing this on a website using the "Zamanalif-2012" standard might be difficult, it is extremely straightforward to do using the Latin script. This is currently how Google Translate (https://translate.google.com/) handles it: the primary translation into Tatar appears in Cyrillic at the top, while a Latin-script version is provided below in a smaller font. Furthermore, Google’s artificial intelligence has an excellent grasp of Tatar in the "Zamanalif-2012" format and can even provide detailed, comprehensive responses to questions posed in that script. With that, I would like to stop bringing up such issues—there have been plenty already! I am personally fully proficient in Tatar, both in its Cyrillic and Latin forms. As for those who still require the aforementioned transliteration services—well, they are free to pursue them on their own! I have plenty of other work to do online concerning the Tatar language.
☺️

{{vm.hiddenReplies[42232] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
TATAR1 TATAR1 1 моннан бер ничә көн элек 20 октябрь, 2026 ел, 9:45:33 UTC flag Report link Даими сылтама

Рәхмәт сиңа. Бу без синең белән сөйләшкәнчә булып чыкты. Мин язма белән тулысынча килешәм. Уңышлар телим. Исән-сау бул!

Tartar Tartar 1 моннан бер ничә көн элек 20 октябрь, 2026 ел, 10:10:39 UTC flag Report link Даими сылтама

The Latin-based Tatar script is popular among the diaspora abroad, Turkic studies scholars, and those learning Tatar as a foreign language.

TATAR1 TATAR1 3 моннан бер ничә көн элек 18 октябрь, 2026 ел, 4:08:28 UTC flag Report link Даими сылтама

Бүгенге көндә татар телендә Ясалма Фәһемне (ЯФ / AI) өйрәтү һәм аның белән эшләү өчен зур лингвистик мәгълүматлар базасы (корпуслар), махсус тел модельләре (LLM) һәм автоматик транслитерация кораллары формалашкан. Татар ЯФ дөньясы күбесенчә кирилл имласына нигезләнә, әмма латин графикасын (Zamanälif) да үз эченә алган махсус проектлар һәм конвертерлар бар. [1] (https://www.semanticscholar.org...651468a9c70025), [2] (https://github.com/neurotatarlar/awesome-tatar), [3] (https://huggingface.co/datasets...tar-web-corpus), [4] (https://www.corpus.tatar/en), [5] (https://arxiv.org/html/2602.19174v5), [6] (https://type.today/en/journal/tatar)
Төп мәгълүматлар базалары һәм ЯФ инструментлары түбәндәге төркемнәргә бүленә:

1. Текст базалары (Корпуслар) һәм Датасетлар

Тел модельләрен өйрәтү өчен төп нигез булып зур текст массалары тора:
• Tatar Web Corpus (TatarNLPWorld): Бүген ЯФ өчен иң зур ачык датасетларның берсе. Бу базада массакүләм мәгълүмат чаралары, китаплар, Википедия һәм социаль челтәрләрдән җыелган 1 миллионнан артык документ бар. [1] (https://huggingface.co/datasets...tar-web-corpus)
• Татар теленның язма корпусы (corpus.tatar): 500 миллионнан артык сүз алланышын (>620 млн токен) берләштергән гаять зур база. Нигездә кириллицада, әмма ЯФ өчен тел кагыйдәләрен өйрәтүдә бәяләп бетергесез чыганак. [1] (https://www.corpus.tatar/en)
• «Туган тел» милли корпусы (tugantel.tatar): Татарстан Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты тарафыннан эшләнгән, тирән морфологик билгеләмәләргә ия тел базасы. [1] (https://tugantel.tatar/?lang=en), [2] (https://ipsan.tatarstan.ru/eng/...-tugan-tel.htm)
• Латин графикасы өчен датасетлар: ЯФ берләшмәләре тарафыннан җыелган ачык чыганаклар (мәсәлән, CulturaX яки татар Википедиясенең латин өлеше) модельләрне ике график системада да эшләргә өйрәтә. [1] (https://github.com/neurotatarlar/awesome-tatar), [2] (https://type.today/en/journal/tatar)

2. Татар Тел Модельләре (LLM)

Ачык ЯФ платформаларында (Hugging Face) татарча текстны аңлаучы һәм генерацияләүче махсус модельләр барлыкка килде: [1] (https://github.com/neurotatarlar/awesome-tatar)
• TATlit: Татар теле өчен махсус өйрәтелгән модель (якынча 478 миллион параметрлы).
• tweety-tatar-base: Көчле өметләр уятучы, Mistral-7B архитектурасына нигезләнгән модель.
• mGPT-1.3B-tatar: Төрле телләрне, шул ук вакытта татарчаны да яхшы аңлаучы зур тел моделе.
• Глобаль модельләр: ChatGPT (OpenAI), Claude, һәм Google Gemini бүгенге көндә татар телендә (кириллда да, латинда да) иркен аралаша һәм бер графиктан икенчесенә югары дәрәҗәдә тәрҗемә итә ала. [1] (https://tatar-inform.tatar/news...urynda-5896026), [2] (https://github.com/neurotatarlar/awesome-tatar), [3] (https://vatantat.tatmedia.ru/ne...-satmyn-104742), [4] (https://translate.google.com/?hl=ru&sl=en&tl=ru&q=)

3. Кирилл-Латин конвертерлары һәм Транслитерация ЯФ-кораллары

Кирилл һәм латин базаларын берләштерү өчен махсус программа кораллары кулланыла:
• TurkicNLP: Төрки телләр, шул исәптән татар теле өчен эшләнгән заманча Python китапханәсе. Ул ЯФ ярдәмендә текстның контекстын анализлап, кириллдан латинга (һәм киресенчә) ике яклы автоматик транслитерация ясый ала. [1] (https://arxiv.org/html/2602.19174v5)
• Казан галимнәренең алгоритмик модельләре: Татар сүзләренең этимологиясе һәм фонетикасына нигезләнеп эшләнгән, алынма сүзләрне транслитерация кагыйдәләре белән күчерүче махсус ЯФ-конвертерлар эшләп килә. [1] (https://www.researchgate.net/pu...Tatar_language), [2] (https://www.semanticscholar.org...651468a9c70025)
• Lisan.Tatar: Соңгы елларның зур казанышы — гарәп имлясындагы (иске татар теле) текстларны хәзерге татар әдәби теленә (кирилл/латин) күчерүче ясалма фәһем хезмәте. [1] (https://www.azatliq.org/a/33578760.html)

4. Сөйләм базалары (Аудио һәм Язу)

• TatSC (Tatar Speech Corpus) һәм ТатарTTS: Татарстан Фәннәр академиясе Гамәли семиотика институты һәм ISSAI тарафыннан эшләнгән ачык аудиобаза. Ул сөйләмне тану (STT) һәм текстны тавышка әйләндерү (TTS) базаларын үз эченә ала. [1] (https://research.nu.edu.kz/ru/p...e-tatar-speech), [2] (https://github.com/IS2AI/TatarTTS), [3] (https://github.com/neurotatarlar/awesome-tatar), [4] (https://arxiv.org/html/2602.19174v5)
Йомгак: Бүген татар ЯФ-ның төп базасы neurotatarlar/awesome-tatar ачык проектында тупланган. Монда теләсә кайсы программист яки тикшеренүче татарча кирилл-латин модельләрен өйрәтү өчен барлык әзер ресурсларны таба ала. [1] (https://github.com/neurotatarlar/awesome-tatar)

{{vm.hiddenReplies[42229] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
Feniks Feniks 3 моннан бер ничә көн элек 18 октябрь, 2026 ел, 8:24:05 UTC flag Report link Даими сылтама

Яхшы мәгълүмат. Мең рәхмәт!

Tartar Tartar 3 моннан бер ничә көн элек 18 октябрь, 2026 ел, 10:12:39 UTC flag Report link Даими сылтама

Әйбәт! Мин канәгать!

DostKaplan DostKaplan 7 моннан бер ничә көн элек 14 октябрь, 2026 ел, 9:29:49 UTC flag Report link Даими сылтама

Are wall messages hidden if it contains a link to external images? How else do we show screenshots to report a bug?

{{vm.hiddenReplies[42226] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
jan_OkulaJu jan_OkulaJu 6 моннан бер ничә көн элек 15 октябрь, 2026 ел, 9:27:33 UTC flag Report link Даими сылтама

-> https://github.com/Tatoeba/tatoeba2
^^

AlanF_US AlanF_US 4 моннан бер ничә көн элек 17 октябрь, 2026 ел, 15:14:41 UTC flag Report link Даими сылтама

No, wall messages that contain links to external images that are relevant to Tatoeba (for instance, screenshots related to our interface) are not hidden.

7 моннан бер ничә көн элек 14 октябрь, 2026 ел, 6:25:37 UTC link Даими сылтама
warning

Бу хәбәрнең эчтәлеге безнең кагыйдәләргә каршы килә һәм шуңа күрә яшерелгән иде. Ул бары тик администраторларга һәм хәбәр авторларына гына мөмкин.

7 моннан бер ничә көн элек, редакцияләнгән 7 моннан бер ничә көн элек 14 октябрь, 2026 ел, 6:20:25 UTC, редакцияләнгән 14 октябрь, 2026 ел, 6:20:44 UTC link Даими сылтама
warning

Бу хәбәрнең эчтәлеге безнең кагыйдәләргә каршы килә һәм шуңа күрә яшерелгән иде. Ул бары тик администраторларга һәм хәбәр авторларына гына мөмкин.

Synonyms Synonyms 11 моннан бер ничә көн элек 9 октябрь, 2026 ел, 17:48:24 UTC flag Report link Даими сылтама

Hi everyone! I'd like to share a small project that uses Tatoeba.

Synopedia (https://www.synopedia.com) is a free thesaurus that groups synonyms by meaning, with antonyms and short definitions, in English, French, Spanish, Italian, German and Catalan. On the English word pages, the example sentences come from Tatoeba (CC BY 2.0 FR), credited on every page and on the sources page: https://www.synopedia.com/sources

Example: https://www.synopedia.com/synonym/bright

Thank you to all the contributors, the sentences really help show how a word is used in context. If a wiki editor thinks it fits, I'd be happy to see it added to the "Projects using Tatoeba" page (I couldn't get a wiki account). Feedback welcome too!

{{vm.hiddenReplies[42217] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
AlanF_US AlanF_US 11 моннан бер ничә көн элек 10 октябрь, 2026 ел, 15:14:00 UTC flag Report link Даими сылтама

I added it to the wiki page. Glad to see Tatoeba credited correctly on the site.

I see that you have trend lines in the style of Google Ngram Viewer that show the rise or fall in usage of the various synonyms over time. However, it's not possible to compare the frequency across the synonyms as it would be on a Google Ngram Viewer page that showed them all together. The ability to go directly to Google Ngram Viewer (if that's allowed by its license) would also be useful because it would let the user see many more examples of the words in context.

{{vm.hiddenReplies[42218] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
Synonyms Synonyms 7 моннан бер ничә көн элек 13 октябрь, 2026 ел, 23:42:04 UTC flag Report link Даими сылтама

Thank you both for taking the time to look at the site, and thanks AlanF_US for adding it to the wiki page! One small detail, it’s the example sentences that come from Tatoeba, not the definitions.

These are great suggestions. Comparing synonyms on a single chart would make a lot more sense than one small curve per word, and a direct link to Google Ngram Viewer is an easy win for anyone who wants more context. And you’re right about the language names: on the English pages they should read “French”, “Spanish” and so on, not “Français” or “Español”. I’m adding all three to my list.

Thanks again, this kind of feedback really helps!

{{vm.hiddenReplies[42221] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
AlanF_US AlanF_US 7 моннан бер ничә көн элек 13 октябрь, 2026 ел, 23:50:04 UTC flag Report link Даими сылтама

> One small detail, it’s the example sentences that come from Tatoeba, not the definitions.

Got it. I fixed that on the wiki page.

Babelball Babelball 10 моннан бер ничә көн элек 11 октябрь, 2026 ел, 15:35:36 UTC flag Report link Даими сылтама

Concerning the "In Other Languages" section, wouldn't it make more sense to use language-specific exonyms and not endonyms?

TATAR1 TATAR1 23 моннан бер ничә көн элек 28 сентябрь, 2026 ел, 5:05:46 UTC flag Report link Даими сылтама

Minemçä, saytta inde cömlälärne tatar telenä kirill häm latin grafikasında avtomat räweştä tärcemä itü öçen quldan kertelgän küp cömlälär bar. Bu citärlek. Monnan tış, yullar, ısullar, kodlar häm başqa mäğlümat birelä.

Минемчә, сайтта инде җөмләләрне татар теленә кирилл һәм латин графикасында автомат рәвештә тәрҗемә итү өчен кулдан кертелгән күп җөмләләр бар. Бу җитәрлек. Моннан тыш, юллар, ысуллар, кодлар һәм башка мәгълүмат бирелә.

In my opinion, in order to automate the translation of sentences into Tatar in two versions - Cyrillic and Latin, there are already many sentences entered manually on the site. That's quite enough. In addition, paths, methods, codes, and more are indicated.

{{vm.hiddenReplies[42207] ? 'expand_more' : 'expand_less'}} җавапларны яшерергә җаваплар күрсәтү
Qaztat Qaztat 23 моннан бер ничә көн элек 28 сентябрь, 2026 ел, 5:43:17 UTC flag Report link Даими сылтама

💯

AlanF_US AlanF_US 7 моннан бер ничә көн элек 13 октябрь, 2026 ел, 23:46:00 UTC flag Report link Даими сылтама

According to gillux, none of that is the bottleneck. The problem is the lack of resources to get the work done. He writes:

Every now and then Tatoeba receives some contributions from new people
and I tried my best to accompany them and review their code, but
eventually nobody [stuck] around and here we are. The way open-source
projects usually work is that if there is enough demand for a particular
feature, or if some talented individual gets annoyed enough by the
current state of the project, somebody will generously step in and do
the work, and that’s how new people join the team. It happened in the
past and it could happen again.

DostKaplan DostKaplan 7 моннан бер ничә көн элек 13 октябрь, 2026 ел, 20:04:53 UTC flag Report link Даими сылтама

My query: https://tatoeba.org/en/sentence...ee+with&to=tur
On iPhone 13, Chrome browser.

The query itself doesn't seem to matter. When I vigorously scroll up and down, sideways, fast, I would get an error page. I've noticed this happening for some time now.

Screenshot: https://ibb.co/m5Rx62yK